Inteligentne oświetlenie w domu

Jedną z podstawowych rzeczy, którą musi mieć każdy „inteligentny” dom to automatyczne sterowanie oświetleniem. Piszę ‘musi’ ponieważ uważam, że w dzisiejszych zinformatyzowanych czasach ciągłe pamiętanie o zapalaniu świata przy wchodzeniu do pomieszczenia i słusznie dyktowany przez szacunek do przyrody i własnej kieszeni obowiązek każdorazowego gaszenia światła przy opuszczeniu pomieszczenia (ja osobiście rzadko o tym pamiętam co jest często powodem sprzeczek z moją żoną) jest dość irytujące.

Szczerze przyznam, że mam z tym duży problem i na co dzień wygląda to tak, że średnio po godzinie mojego kręcenia się po domu świecą się wszystkie lampy w wszystkich pokojach w całym domu… Można by zapytać: w czym problem skoro większość tradycyjnych żarówek w naszych lampach została zastąpiona nisko energetycznymi żarówkami typu LED? A jednak ma to znaczenie, bo patrząc na to w skali miasta czy województwa okazuje się, że każda zbędnie paląca się lampa to znaczna strata energii, a co za tym idzie – większe zanieczyszczenie środowiska i większe faktury za zużyty prąd.

Na pierwszy rzut oka zagadnienie wydaje się proste tak jak prosta jest czynność załączenia i wyłączenia lamp w naszych pokojach, przejściach i innych pomieszczeniach. Jeśli jednak popatrzymy na to w sposób bardziej szeroki – tzn. jak na integrację oświetlenia z pozostałymi systemami w domu, np. lokalizacją domowników, zarządzaniem harmonogramami, sytuacjami awaryjnymi czy też nastrojem, jaki chcemy stworzyć w salonie podczas relaksu to zagadnienie staje się dość skomplikowane i wymagające współpracy wielu urządzeń IoT.

Z fizycznego punktu widzenia aby światło w naszych lampach zostało automatycznie załączane i wyłączane musimy w obwód zasilający wpiąć rozłącznik w postaci „kości” lub sterować bezpośrednio pracą żarówki, a stosując podejście ze świata automatyki przemysłowej trzeba by było pociągnąć przewody od każdej lampy do szafy rozdzielczej umieszczonej w garażu czy też w piwnicy.  Ostatnie rozwiązanie można wykonać podczas generalnego remontu lub na etapie budowy domu.

Dziś w dobie sterowania bezprzewodowego jesteśmy w stanie zafundować sobie takie udogodnienia bez potrzeby ingerencji w ściany, tynki czy też istniejące okablowanie. Dla mnie osobiście poza koniecznością ingerencji w budowlankę mają duże znaczenie jeszcze inne względy.

Po pierwsze: chciałbym zachować dotąd używane i zamontowane wyłączniki, które zazwyczaj dobrane były tak aby pasowały do koloru ścian oraz wystroju i szkoda byłoby je wyrzucać w imię nowego rozwiązania.

Po drugie: nowe rozwiązanie oświetlenia powinno być skalowalne i w przyszłości umożliwić też integrację z inną automatyką w domu np. z  systemem dostępu, bezpieczeństwa, wentylacji, regulacji temperatury w pokojach oraz być sterowalne zdalnie z dowolnego miejsca poza domem przez Internet.

Mając na uwadze powyższe założenia chciałem opisać system, który spełnia powyższe względy. Chciałabym przedstawić w bardzo okrojonym zakresie rozwiązanie które oferuje polska firma Fibaro.

Już na pierwszy rzut oka wszystkie produkty Fibaro urzekają wyjątkowo nowoczesnym i bardzo dopracowanym w szczegółach designem. Mnie osobiście zachwycają ze względu na biały design podobny do produktów firmy Apple.

Fibaro oferuje wiele urządzeń: sensory,  „aktory”, wyzwalacze, centrale, które razem tworzą kompleksowy ekosystem współpracujących ze sobą urządzeń IoT. Wszystkie elementy cechuje wyszukany design, prosta konfiguracja i bezinwazyjny montaż.

Do inteligentnego sterowania światłem będziemy potrzebować wrażliwy na ruch, temperaturę i intensywność światła czujnik o nazwie Motion Sensor. Na uwagę zasługuje wygląd zewnętrzy tego czujnika, co ma niebagatelne znaczenie gdyż Motion Sensor instaluje się w widocznym miejscu na ścianie lub suficie. Wyglądem czujnik w żaden sposób nie przypomina tradycyjnej czujki przemysłowej – jest nowoczesny w kształcie i kolorystyce, na jego obudowie umieszczono zmieniającą się animację w kształcie białej kuli z kolorowym okiem kota. Oko płynnie zmienia swój kolor w zależności do mierzonej temperatury i w ten jakże elegancki, ale i zarazem dyskretny sposób informuje nas o temperaturze w pomieszczeniu.

Do sterowania oświetleniem oprócz urządzeń pomiarowych opisanych powyżej potrzebny jest element wykonawczy (aktor) – Single & Double Switch. Jest to specjalny wyłącznik firmy Fibaro, który jest montowany w puszce elektrycznej podtynkowej pod aktualnym wyłącznikiem światła, tak aby przejąć i rozszerzyć jego funkcjonalność. W tym przypadku wygląd Switch’a nie ma już tak wielkiego znaczenia jak w przypadku elementów automatyki pozostających na zewnątrz.

 

Nie mniej jednak i tu firma Fibaro zadbała o schludne wykonanie i minimalne wymiary Switch’a, tak aby bez problemu zmieścił się w puszce elektrycznej pod obecnym wyłącznikiem światła. Switch może być też zamontowany w gniazdku podtynkowym i odcinać zasilanie do dowolnego podłączonego do tego gniazdka urządzenia, w tym do podłączonej lampy wolnostojącej.

Switch jest także dostępny z funkcją ściemniacza. Wszystkie urządzenia Fibaro są produkowane w dwóch wariantach ze względu na sposób bezprzewodowej komunikacji: może być wyposażony w technologię Z-Wave i współpracować ze wszystkimi pozostałymi elementami automatyki Fibaro, jak i również z innymi dostępnymi na rynku urządzeniami pracującymi w technologii Z-Wave lub być kompatybilny z  standardem Apple HomeKit i używać technologii Bluetooth do komunikacji bezprzewodowej.

Jasno trzeba tutaj zaznaczyć, że obie te technologie są bardzo szeroko rozpowszechnione na rynku i wybór powinien być podyktowany kompatybilnością z innymi już posiadanymi urządzeniami.

Apple HomeKit to technologia rozwijana przez firmę Apple, która gwarantuje łatwą i bezpieczną wymianę danych pomiędzy urządzeniami wspierającymi Apple HomeKit oraz możliwość wydawania poleceń przez Siri i zarządzanie urządzeniami przez aplikację z iPhone’a czy iPad’a.

Druga wspierana technologia oparta jest o standard Z-Wave, czyli protokół bezprzewodowy idealnie sprawdzający się w systemach inteligentnego zarządzania budynkiem, a więc i w Twoim domu. Dzięki prostej idei polegającej na wspólnej bezprzewodowej transmisji pomiędzy urządzeniami (tzw. topologia Mesh) pozwala on na pokrycie zasięgiem wszystkich porozrzucanych po domu urządzeń. W praktyce oznacza to, że  niektóre urządzenia oprócz tego, że komunikują się z centralą potrafią również podbijać siłę słabnącego sygnału transmisji, tak aby dotarł on do najbardziej oddalonych urządzeń od centrali w naszym domu.

Nieodłącznym elementem każdego zintegrowanego systemu firmy Fibaro jest ich mózg, czyli centrala. Fibaro oferuje dwie centrale: Home Center 2 i Home Center Life. Pierwsza centrala Home Center 2 jest urządzeniem zarządzającym wszystkimi elementami systemu Fibaro oraz innych firm pracujących w technologii Z-Wave. Centrala oferuje dostęp do bardzo szczegółowych nastaw i odczytów każdego z elementów automatyki i pozwala na definiowanie złożonych algorytmów sterownia zarówno przez aplikacje mobilną, jak i z przeglądarki internetowej. To właśnie dzięki swojej rozbudowanej funkcjonalności pozwala na zintegrowanie naszej domowej sieci z Amazon Alexa, urządzeniami firmy Philips, Sonos, D-Link czy Netatmo. Dzięki temu TV czy amplituner może zostać załączony w powiązaniu z pewnym logicznym wydarzeniem zdefiniowanym w systemie Fibaro, a my będziemy mogli tworzyć złożone wirtualne sceny, w których może brać udział cały nasz dom.

Wyobraźmy sobie następujący scenariusz możliwy do zrealizowania: w chwili wejścia do domu lub nawet wcześniej (bo Fibaro może użyć geolokalizacji naszej komórki i określić za ile minut przyjedziemy do domu odpowiednio przygotować się do naszego powrotu) system pracuje nad tym by zwiększyć temperaturę  powietrza (za pomocą The Heat Controller – głowica termostatyczna na kaloryfer), załączyć zewnętrzne oświetlenie, rozpoznać kiedy podjedziemy i otworzyć bramę, a następnie zapalić światła w pomieszczeniach bezpośrednio przy wejściu do domu. Miło? Dodatkowo odpowiednio wcześniej załączy kuchenkę z przygotowaną potrawą, naleje gorącą kawę, a gdy odnotuje naszą obecność w salonie stosując regulatory oświetlenia Switch RGBW automatycznie zmieni kolor podświetlenia w salonie zgodnie z zaprogramowanym schematem…

Dla mnie brzmi taki scenariusz jak ideał, a i tak nie wymieniłem jeszcze jego wszystkich możliwości.

Kolejnym krokiem systemu będzie załączenie dzięki czujnikowi detekcji ruchu odpowiedniego oświetlenia w chwili twojego wejścia do każdego z pokoi, łazienki, garażu, a nawet zadbanie o to by, zgasić światło w pokoju dziecka po jego całkowitym zaśnięciu.

A co dzieje się rano?  Harmonogramy czy też złożone scenariusze sterowania jakie możemy zdefiniować w centrali Home Center 2 pozwalają na załączanie stopniowo oświetlenia w momencie porannego wstawania (by „złagodzić” ten niezbyt przyjemny proces wczesnej pobudki) i wyłączenie wszystkich świateł w domu w chwili opuszczenia domu (idealne rozwiązanie dla mnie).

Dzięki integracji różnych podzespołów, wyłącznik Switch odetnie zasilanie w przypadku awarii, pożaru czy zalania chroniąc nas i nasz dom. Stacja Home Center 2 oferuje ekrany i algorytmy do monitorowania zużytej energii, gdzie na wykresach dziennych, tygodniowych czy miesięcznych prezentuje preferowane przez nas dane. Naprawdę sposobów określenia zachowań poszczególnych urządzeń w naszym domu w połączeniu z informacjami zbieranymi przez różnego rodzaju inteligente czujniki jest bardzo, bardzo dużo i na pewno znajdziemy coś, co ułatwi nam codzienne czynności i wprawi w dobry nastrój.

Reasumując, sterowanie oświetleniem w Twoim domu już dziś powinno być przygotowane na integrację z innymi urządzeniami IoT. Powinno być spójne od strony kompatybilności technologicznej i wyglądu zewnętrznego i pozwalać osiągać wysoki poziom automatyzacji domu, bez konieczności instalowania nadmiernej ilości czujników, detektorów i elementów wykonawczych psujących wygląd naszych ścian czy sufitów. Ważne jest zatem aby ich wygląd integrował się z aranżacją Twojego pokoju, salonu, kuchni czy łazienki, bo ja wychodzę z założenia, że inteligentne systemy IoT mają nam pomagać w codziennych pracach, pozwolić zaoszczędzić czas i pieniądze, podnieść bezpieczeństwo naszych bliskich, a przede wszystkim być ładne i przyjazne w obsłudze, czego Wam i sobie życzę.

Łukasz Gawryjołek, iLutan


Zastosowanie dla Ciebie

  • oszczędność pieniędzy i środowiska dzięki zużyciu energii elektrycznej tylko wtedy gdy jest to nam niezbędne
  • koniec z potrzebą ciągłego zapalania i gaszenia światła podczas poruszania się po domu
  • wcześniejsze oświetlenie podjazdu czy wejścia do domu tuż przed Twoim przyjazdem
  • możliwość sterowania barwą światła i wprowadzenie odpowiedniej atmosfery do różnych pomieszczeń za pomocą jednego przycisku
  • zapewnienie większego bezpieczeństwa przez odcięcie zasilania czy wody w sytuacji awaryjnej
  • koniec z wyrzutami sumienia czy wyłączone zostało np. żelazko przed wyjściem z domu, dzięki możliwości wyłączenia zasilania zdalnie przez aplikację na telefonie

 

You May Also Like

One thought on “Inteligentne oświetlenie w domu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

1 × 1 =